|
DERNEK NEDİR , NASIL KURULUR?
Derneğin tanımı
23.11.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5253 sayılı Dernekler
Kanununun 2. maddesinde derneğin tanımı; " Dernek: Kazanç
paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak
bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya
tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak
birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip
kişi topluluklarını” olarak yapılmıştır.
KİMLER DERNEK KURABİLİR
Fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel kişiler, önceden
izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.
Dernek kurucusu olabilmeleri ile ilgili olarak, Türk Silâhlı
Kuvvetleri ve kolluk kuvvetleri mensupları ile kamu kurum ve
kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri hakkında özel
kanunlarında getirilen kısıtlamalar saklıdır.
Ayrıca, onbeş yaşını bitiren ayırt etme gücüne sahip
küçükler; toplumsal, ruhsal, ahlakî, bedensel ve zihinsel
yetenekleri ile spor, eğitim ve öğretim haklarını, sosyal ve
kültürel varlıklarını, aile yapısını ve özel yaşantılarını
korumak ve geliştirmek amacıyla yasal temsilcilerinin yazılı
izni ile çocuk dernekleri kurabilir veya kurulmuş çocuk
derneklerine üye olabilirler.
Oniki yaşını bitiren küçükler yasal temsilcilerinin izni ile
çocuk derneklerine üye olabilirler ancak yönetim ve denetim
kurullarında görev alamazlar.
Çocuk derneklerine onsekiz yaşından büyükler kurucu veya üye
olamazlar.
Dernek kurucusu olacak kişilerde aranan fiil ehliyetine ne
şekilde sahip olunur.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununda belirtildiği üzere; ayırt
etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil
ehliyeti vardır.
Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmamak: Yaşının
küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı,
sarhoşluk ve bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun
biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmamak yada bir yıl
veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm
bulunmamaktır.
Ergin olmak: Onsekiz yaşını doldurmuş olmak veya onsekiz
yaşın doldurmamış olduğu halde evlenmiş olmak yada onbeş
yaşını doldurmuş küçüklerin kendi isteği ve velisinin
rızasıyla mahkemece ergin kılınmış olmaktır.
Tüzel kişiler, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli
organlara sahip olmakla, fiil ehliyetini kazanırlar. Tüzel
kişinin iradesi, organları aracılığıyla açıklanır.
Dernekler özel hukuk tüzelkişisi olup, Türk Medeni Kanununun
48. maddesinde belirtilen tüm hak ve yetkilere sahiptir.
HANGİ AMAÇLA DERNEK KURULAMAZ
Anayasa ve kanunlarla açıkça yasaklanan amaçları veya konusu
suç teşkil eden fiilleri gerçekleştirmek amacıyla dernek
kurulamaz.
Derneğin amacı; kazanç paylaşma dışında, kanunlarla
yasaklanmamış belirli ve ortak bir gayeyi gerçekleştirmeye
yönelik, anlaşılabilir ve süreklilik arz etmelidir. Hukuka
veya ahlâka aykırı olmamalıdır.
DERNEĞİN KURULUŞ ŞEKLİ
Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli
belgeleri yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülki
amirine verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.
DERNEK TÜZÜĞÜNÜN İÇERİĞİ
Dernekler Mevzuatı gereğince derneğin tüzüğünde aşağıda
gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur:
a-Derneğin adı ve merkezi.
b-Derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için dernekçe
sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri ile
faaliyet alanı.
c-Derneğe üye olma ve üyelikten çıkmanın şart ve şekilleri.
d-Genel kurulun toplanma şekli ve zamanı.
e-Genel kurulun görevleri, yetkileri, oy kullanma ve karar
alma usul ve şekilleri.
f-Yönetim ve denetim kurullarının görev ve yetkileri, ne
suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı.
g-Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise
şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek
genel kurulunda nasıl temsil edileceği.
h-Üyelerin ödeyecekleri giriş ve yıllık aidat miktarının
belirlenme şekli.
ı-Derneğin gelir kaynakları.
i- Derneğin borçlanma usulleri.
j- Derneğin iç denetim şekilleri.
k-Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği.
l-Derneğin feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli.
m-Derneğin geçici yönetim kurulu üyelerinin adı-soyadı, T.C.
kimlik numarası ve yerleşim yeri,
Dernek tüzüğünde kanunen belirtilmesi zorunlu hususlar
dışında, Kanuna aykırı olmamak kaydıyla tüzükte yer alması
istenilen diğer hükümler eklenebilir.
|